Owsianka nie musi być nudna

Czy owsianka musi być nudna? Oczywiście, że nie!!!!! Wystarczy tylko nieco fantazji, a z prostego dania można zrobić masę różnych wariacji o różnym smaku i dodatkach. A w zimowe ranki nic lepiej nie rozgrzewa i pobudza do życia jak dobra owsianka. 

W jaki sposób ożywić owsiankę? Przede wszystkim używając różnych smaków - czy to z przypraw (np. przyprawy do piernika) czy to z mleka. W moim przypadku, zamiast mleka dodaję kawę Inkę lub kakao. A czasem jedno i drugie na raz. Dodatki - orzechy, bakalie, w tym i takie korzenne bakalie w brandy, świeże owoce, jak banany pokrojone w plasterki lub rozgniecione i wmieszane w owsiankę, maliny, jabłka, suszone owoce. No i owsianki nocne - zalane mlekiem  lub wymieszane z jogurtem (naturalnym lub smakowym) w wieczór poprzedzający poranne pałaszowanie i dodatkowo podane z owocami  - takie nieco na wzór owsianki/müesli Birchera. Słowem możliwości jest wiele. 

Owsianka Birchera - müesli Birchera

Wszelkie tzw. nocne owsianki, biją od pewnego czasu rekordy popularności. Nic więc dziwnego, że i owsianka Birchera przeżywa swoją kolejną młodość. Przynajmniej poza Szwajcaria, bo tam nie jest ona niczym nowym i można ją kupić w każdym sklepie spożywczym, nawet najmniejszym. W każdym niemal sklepie można kupić gotowe do jedzenia, nie mówiąc już o samych gotowych mieszanek  Birchermüesli/müesli, na pudełku których są instrukcje jak przygotować je zgodnie z przepisem Birchera. A kim był Bircher?  

Żurek owsiany, czyli łemkowska kisełycia

Od wielu lat, w Wielką Sobotę na obiad jemy żurek robiony na najprawdziwszym zakwasie, podawany z kartoflami i z białą kiełbasą. Kiełbasa zazwyczaj jest pieczona lub duszona, więc nie znajduje się w żurku. W tym roku było tak samo, choć nieco inaczej. Był żurek, ale nie na zakwasie żytnim, tylko owsiany, zwany kisełycią, keselicą kisyłycią lub kysielnicą. I był wybitnie smaczny. Był idealnie kwaśny i nie był zbyt gęsty. O ile żurek z żytniego zakwasu nie zachwycał dzieci, o tyle ten smakował nawet im. Kwas był tak dobry, że w zasadzie można było go pić prosto z butelki. 

Kisełycia (kisyłycia, keselica lub kysielnica) to specjalność kuchni łemkowskiej. Wiele przepisów z tego rejonu przypomina kuchnię wschodnią - np. ukraińską, a także i słowacką, rosyjską, a nawet węgierską. Stąd też znajdziemy tu holubcy (czyli gołąbki nadziewane kaszą gryczaną z dodatkiem kartofli i warzyw), haluszki (czyli kluski z surowych ziemniaków) dyruny podawane z gulaszem lub śmietaną, bałamuty (pyzy nadziewane bryndzą) czy też gulasz. Łemkowie, zwani też Rusinami lub Rusnakami, z racji zamieszkiwania na terenach Bieszczad, Beskidu Wschodniego i Beskidu Niskiego, żyli skromnie. Ich ziemie, potocznie zwane Łemkowszczyzną ((Лемковина – Łemkowyna), nie były żyzne, co wpłynęło na to jak się odżywiali. Zajmowali się uprawą ziem dostępnych na górskich zboczach i wypasem swoich stad. Ich kuchnia oparta jest przede wszystkim na tym co znaleźli w lasach, a więc grzybach i owocach leśnych, a także na owocach sezonowych, ziołach oraz kaszach, kartoflach, nabiale. Mięso nie gościło często na stołach Łemków, a jeśli już to była to przede wszystkim baranina/jagnięcina lub wołowina. W 1947 roku, z powodów politycznych, Łemków wysiedlono w ramach akcji Wisła, częściowo na Ziemie Zachodnie Polski, a częściowo do Ukrainy. W dużej mierze zniszczyło to wschodniosłowiańską grupę etniczną, stanowiącą integralną część narodu rusińskiego/karpatoruskiego. Dzisiaj można znaleźć tylko ślady Łemków w Czertyżnem (Чертіжне) czy Bielicznej (Білична), którą włączono do wsi Izby. Można tam zobaczyć stare krzyże i kapliczki przydroże, stary cmentarz łemkowski, a nawet zabytkową cerkiew św. Michała Archanioła. Od pewnego czasu łemkowska kultura przeżywa swoisty renesans. Pojawiły się artykuły i książki o Łemkowszczyźnie, przepisy kulinarne, restauracje, w których można skosztować łemkowskich potraw. Łemkowska kultura jest ocalana od zapomnienia. 

Płatki owsiane

Płatki owsiane przeżywają swoiste odrodzenie. Po latach, gdy modne były najróżniejsze płatki śniadaniowe, nagle wróciły do łaski płatki. W wersji ciepłej i zimnej. Przyznam, że najbardziej lubię na ciepło -  tak jak robiła je babcia Regina. Tyle, że nie mam płatków górskich a różne inne. Tak więc używam i tradycyjnych płatków owsianych w wersji zwykłej i błyskawicznej, oraz tzw. steel cut oats, czyli owsa łamanego lub kaszy owsianej. Kiedy byliśmy w Londynie, spróbowaliśmy tego, co podawane było jako porridge. Może nie wygląda na zdjęciach jakoś  super zachęcająco, ale przyznam, że ta angielska owsianka była naprawdę smaczna. Oferowano wiele wersji - od słodkich po słone, z najróżniejszymi dodatkami, takimi jak banany, cynamon, czekolada, owoce. I nie była to wcale żadna wytworna restauracja, a zwykły bar szybkiej obsługi. No ale w kraju, gdzie jest kultura jedzenia płatków nie jest to dziwne. 

Robię płatki różne - najczęściej błyskawiczne. Ale też i czasem szykuję takie bardziej tradycyjne - gotuję je i przechowuję w lodówce. Sprawdza się tu świetnie przepis na angielski porridge wg przepisu April Bloomfield. Na śniadanie biorę ich porcję, podgrzewam z mlekiem i wzbogacam dodatkami - bananem, owocami jakie tylko mam pod ręką, suszonymi owocami  i bakaliami oraz orzechami i migdałami.